Η πρώτη επαφή ενός παιδιού με το σχολείο είναι μια μεγάλη αλλαγή. Ένα καινούριο περιβάλλον, άγνωστα πρόσωπα, διαφορετικοί κανόνες, μια νέα καθημερινότητα. Για κάποια παιδιά αυτή η μετάβαση μοιάζει εύκολη και γίνεται γρήγορα. Για κάποια άλλα χρειάζεται περισσότερος χρόνος, περισσότερη ασφάλεια και πολλές μικρές επαναλήψεις μέχρι να νιώσουν πως το σχολείο είναι ένας χώρος όπου μπορούν να ανήκουν. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Δεν υπάρχει ένας «σωστός» χρόνος προσαρμογής. Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο διάστημα μέσα στο οποίο όλα τα παιδιά πρέπει να έχουν σταματήσει να κλαίνε, να αποχωρίζονται χωρίς δυσκολία ή να συμμετέχουν με τον ίδιο τρόπο στις δραστηριότητες. Κάθε παιδί έρχεται στο σχολείο με τη δική του προσωπικότητα, τις δικές του εμπειρίες, τις ανάγκες και τις ανησυχίες του.
Δεν χρειάζεται να συγκρίνουμε! Ίσως η μεγαλύτερη παγίδα για τους μεγάλους είναι η σύγκριση. Η σύγκριση μπορεί να κάνει το παιδί να αισθανθεί ότι δεν τα καταφέρνει, ενώ στην πραγματικότητα κάνει ακριβώς αυτό που μπορεί, με τα εφόδια που διαθέτει τη δεδομένη στιγμή. Αυτό που χρειάζεται περισσότερο δεν είναι πίεση αλλά εμπιστοσύνη.
Εμπιστοσύνη ότι θα βρει τον ρυθμό του.
Εμπιστοσύνη ότι μπορεί να δημιουργήσει σχέσεις.
Εμπιστοσύνη ότι μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες , το άγνωστο θα γίνει γνώριμο.
Η στάση των ενηλίκων παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Όταν ο γονιός δείχνει στο παιδί ότι εμπιστεύεται το σχολείο και τους ανθρώπους που το φροντίζουν, του προσφέρει ένα σημαντικό μήνυμα ασφάλειας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κρύψουμε τη συγκίνηση μας, ή να προσποιηθούμε πως ο αποχωρισμός είναι εύκολος. Σημαίνει ότι μπορούμε να είμαστε σταθεροί και ήρεμοι, ακόμη κι όταν μέσα μας συγκινούμαστε.
Δεν χρειάζεται όλα τα παιδιά να φτάσουν στον ίδιο προορισμό, την ίδια στιγμή. Χρειάζεται να αισθανθούν ότι, καθώς κάνουν τα δικά τους βήματα, υπάρχει ένας ενήλικας δίπλα τους που τα βλέπει, τα καταλαβαίνει και τα εμπιστεύεται. Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο σημαντικά δώρα που μπορούμε να τους προσφέρουμε στην αρχή της σχολικής τους διαδρομής : τον χώρο να μεγαλώσουν με τον δικό τους ρυθμό.
Γράφει η Ελένη Χ.,
Παιδαγωγός Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης