Πριν λίγες μέρες συνέβη ένα τραγικό γεγονός που σόκαρε όλη τη χώρα. Δύο έφηβοι, πιεσμένοι, νιώθοντας μόνοι και πιστεύοντας πως κανείς δεν τους καταλάβαινε, πήραν μια απόφαση που δεν είχε γυρισμό. Από εκείνη τη στιγμή σκέφτομαι συνεχώς τα δικά μας χρόνια των Πανελληνίων και τον τρόπο με τον οποίο στάθηκαν δίπλα μας οι γονείς μας.
Είμαστε τρεις αδελφές, με τελείως διαφορετικούς χαρακτήρες. Θυμάμαι ξεκάθαρα την περίοδο που η καθεμία προετοιμαζόταν για τις εξετάσεις και πώς λειτουργούσαν οι γονείς μας. Ήταν και οι δύο μορφωμένοι άνθρωποι. Η μητέρα μου είχε προσπαθήσει δύο φορές να περάσει στο Παιδαγωγικό, άρα γνώριζε πολύ καλά τι σημαίνει αγωνία, αποτυχία και δεύτερη προσπάθεια.
Η μεγαλύτερη αδελφή μου ήταν ένας άνθρωπος πανέξυπνος και ψύχραιμος. Δεν τη θυμάμαι ποτέ να αγχώνεται ιδιαίτερα για το σχολείο. Ήταν η εποχή των Δεσμών και θυμάμαι να λέει συχνά πως ήταν αδύνατον να βγει όλη η ύλη σε κάποια μαθήματα — λες και το Υπουργείο Παιδείας βρισκόταν πάντα λίγο έξω από την πραγματικότητα.
Όταν έδωσε Ιστορία, γύρισε σπίτι κλαίγοντας. Ήταν η πρώτη φορά που τη είδα να λυγίζει για ένα μάθημα. Είχε πέσει θέμα που δεν πρόλαβε να διαβάσει.
Θυμάμαι όμως τη μητέρα μου να της λέει ήρεμα: «Παιδί μου, έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες. Αν χρειαστεί, θα ξαναπροσπαθήσεις».
Η αδελφή μου πέρασε σε μια σχολή, πήγε για την εμπειρία, αλλά γύρισε και ξαναέδωσε εξετάσεις για να πετύχει τη σχολή που πραγματικά ήθελε. Και τα κατάφερε.
Η μεσαία μου αδελφή ήταν πιο αγχώδης χαρακτήρας. Θυμάμαι έντονα την πίεση που ένιωθε εκείνη την περίοδο. Είχε αλλάξει πάλι το σύστημα των εξετάσεων και, αν θυμάμαι καλά, δίναμε τρία μαθήματα την εβδομάδα.
Έφευγε αγχωμένη για τις εξετάσεις και επέστρεφε ακόμη πιο αγχωμένη. Οι γονείς μου όμως δεν την πίεσαν ούτε μία στιγμή. Έβλεπαν το άγχος της και στάθηκαν δίπλα της με ηρεμία, όχι με απαιτήσεις.
Πέρασε σε μια σχολή αρκετά μακριά από το σπίτι, χωρίς ιδιαίτερες επαγγελματικές προοπτικές. Αργότερα όμως ξαναπροσπάθησε, έδωσε ξανά εξετάσεις και πέρασε σε άλλη σχολή, και πλέον έχει επαγγελματική αποκατάσταση.
Και μετά ήρθε η δική μου σειρά. Ήμουν απλά η «τυπική» μαθήτρια. Από το Πάσχα ένιωθα έτοιμη για τις εξετάσεις. Είχα κουραστεί όμως από τις ατελείωτες μέρες των εξετάσεων και θυμάμαι ότι έχασα αρκετά κιλά εκείνη την περίοδο. Ήξερα περίπου πού θα περάσω και αυτό μου έδινε μια ασφάλεια.
Αυτό που θυμάμαι περισσότερο, όμως, δεν είναι οι βαθμοί ούτε τα θέματα. Είναι τη μητέρα μου.
Να μου φέρνει διακριτικά φαγητό στο γραφείο, έναν καφέ ή ένα ποτήρι γάλα. Να έρχεται ήσυχα στο δωμάτιο χωρίς να με πιέζει ποτέ να της πω «πώς έγραψα». Να κάνει ήρεμες συζητήσεις για άσχετα πράγματα, μόνο και μόνο για να μου ξεκουράσει το μυαλό.
Και θυμάμαι μια στιγμή που με είδε να κάνω υπερπροσπάθεια και μου είπε χαμογελώντας: «Έλα παιδί μου, μην κουράζεις άλλο το μυαλουδάκι σου».
Πέρασα στη σχολή που ήθελα. Δεν εργάστηκα ποτέ ακριβώς πάνω στο αντικείμενό μου, όμως δουλειά υπήρχε πάντα για μένα. Και αυτό μου έμαθε κάτι πολύ σημαντικό: η ζωή δεν τελειώνει ούτε ξεκινά από μία εξέταση.
Τρία διαφορετικά παιδιά. Οι ίδιοι γονείς. Απλοί άνθρωποι.
Ο πατέρας μου πήγαινε να πάρει τους βαθμούς μας και δεν θυμάμαι ούτε μία φορά να μη βγαίνει χαμογελαστός, είτε είχαμε 20 είτε 15.
Δεν θυμάμαι ποτέ να μας μαλώνουν για βαθμούς. Δεν θυμάμαι ποτέ να μας πιέζουν να γίνουμε αυτό που εκείνοι ήθελαν. Ίσως μόνο να μας έλεγαν: «Σκεφτείτε λίγο και την επαγγελματική αποκατάσταση». Ή: «Κάνατε την καλύτερη προσπάθεια. Αν χρειαστεί, θα ξαναπροσπαθήσετε».
Θυμάμαι επίσης και τους καθηγητές μας. Ήξεραν τον μαθητή που είχαν απέναντί τους.
Σήμερα η αδελφή μου, που βρίσκεται κοντά σε εφήβους, μου λέει συνέχεια το ίδιο πράγμα: «Τα παιδιά είναι υπερβολικά αγχωμένα. Υπάρχουν απαιτήσεις από παντού».
Και έχει δίκιο. Οι νέοι σήμερα κουβαλούν ήδη πολλά περισσότερα από όσα ίσως βλέπουμε εμείς. Δεν έχουν μόνο το άγχος των εξετάσεων. Καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν δύσκολες συμπεριφορές, απορρίψεις, την ανάγκη να νιώσουν αποδοχή, αλλά και έναν ψηφιακό κόσμο που πολλές φορές τους πιέζει να δείχνουν συνεχώς «τέλειοι» και «ευτυχισμένοι». Υπάρχει και ο εκφοβισμός, που δυστυχώς αρκετά παιδιά βιώνουν σιωπηλά, χωρίς να το μοιράζονται με κανέναν.
Μέσα σε όλα αυτά, έρχονται και οι απαιτήσεις για σχολείο, βαθμούς και μέλλον. Ίσως τελικά πολλές φορές να ξεχνάμε ότι πίσω από έναν μαθητή υπάρχει πρώτα ένα παιδί που προσπαθεί απλώς να αντέξει όλα όσα συμβαίνουν γύρω του.
Επέλεξα να γράψω αυτό το κείμενο όχι για να μιλήσω για την οικογένειά μου, αλλά γιατί μπορεί να είσαι ένας από αυτούς τους εφήβους που έχουν αυτές τις σκέψεις την περίοδο των εξετάσεων.
Θέλω να σου πω πως στη ζωή θα έχεις άπειρες ευκαιρίες να αλλάξεις πορεία. Οι εξετάσεις είναι απλώς ένα μικρό τεστ για να ξεκινήσεις και, αν χρειαστεί, μπορείς να το επαναλάβεις.
Οι γονείς μου, τόσο στην περίοδο της προετοιμασίας όσο και στις ίδιες τις εξετάσεις, ήταν εκεί για τα παιδιά τους, όχι για αυτό που επιθυμούσαν να γίνουν τα παιδιά τους.
Μπορεί το παιδί σου να γίνει γιατρός, δικηγόρος, μηχανικός ή υπάλληλος. Δεν έχει σημασία τι έχεις επιλέξει εσύ. Το παιδί σου πρέπει να επιλέξει μόνο του και, αν χρειαστεί τη στήριξή σου, να είσαι εκεί — όχι μόνο οικονομικά, αλλά κυρίως ψυχολογικά.
Χίλια υλικά αγαθά δεν μετράνε μπροστά στη φράση:
«Παιδί μου, ό,τι κι αν γίνει, είμαι εδώ για σένα».
Οι νέοι μας φωνάζουν βοήθεια.
Το θέμα είναι αν εμείς είμαστε έτοιμοι να τους ακούσουμε.
Σήμερα γράφω απλά σαν Χριστίνα
Η μαμά του Κωνσταντίνου